محمد حسن سمسار

156

جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )

از گرفتن پول چوبها خوددارى كرد و گفت كه ميخواهد در بناى مسجد شريك باشد . اين امر سبب خشم عمرو ليث گرديد و پيرزن را بحضور پذيرفت . پيرزن از شاه پرسيد كه چرا مسجد را بنا كرده ؟ و شاه پاسخ داد براى خداى تعالى . پيرزن گفت « از من نيز چنين باشد » اين پاسخ سبب خوشنودى عمرو ليث گرديد ، و هديه پيرزن را پذيرفت . « * » معين الدين ابو القاسم جنيد بن محمود بن محمد شيرازى ( در گذشته بسال 791 ه . ) در كتاب شد الازار كه بنام هزار مزار بوسيله عيسى بن جنيد ترجمه گرديده است مىنويسد : « ميگويند استادى كه اين مسجد شريف را بنا كرده از اولياء بوده و چون وضع اساس محراب را ميخواست كه بسازد يكى از ارباب دولت متعرض ميشد كه تمام محراب برابر كعبه نيست . پس استاد بنا دست وى را گرفته خانه كعبه را بوى نمود كه در برابر است » « * * » ابن بطوطه جهانگرد نامدار مغربى كه بين سالهاى 725 - 753 ه . بكشورهاى مختلف جهان از جمله ايران سفر كرده است . در شرح بناى مسجد پيامبر در مدينه مينويسد : « قبله مسجد پيغمبر قبله قطعى است . چه شخص پيغمبر آن را درست كرده . و نيز گفته‌اند جبرئيل آن را تعين كرده ، يا اينكه جبرئيل سمت آن را نشان داده و پيغمبر خودش ميزان كرده است . در روايت آمده كه باشارت جبرئيل تمام كوهها سر فرود آوردند و راه باز شد . چنان كه كعبه نمودار گرديد و پيغمبر قبله را درست در محاذات كعبه تعين كرد . بهر جهت قبله اين مسجد قبله قطعى حقيقى است . « سفرنامه ابن - بطوطه - ص 108 ) نمونه بسيار روشن ديگر مسجد جامع ابر قوى يزد است .

--> ( * ) ن . ك . به نظام التواريخ - فارسنامه ناصرى - آثار العجم . ( * * ) ن . ك . به هزار مزار ص 9 .